Wijsbegeerte: verschil tussen versies
| (46 tussenliggende versies door 14 gebruikers niet weergegeven) | |||
| Regel 2: | Regel 2: | ||
[[Categorie:Bachelor Chemie]] | [[Categorie:Bachelor Chemie]] | ||
==Vakinformatie== | ==Vakinformatie== | ||
Sinds 2017 wordt dit vak gegeven door professor Jan Heylen. In 2021 heeft de assistent Stijn Conix dit vak overgenomen, omdat Heylen een sabbatical had genomen. | Sinds 2017 wordt dit vak gegeven door professor Jan Heylen. In 2021 heeft de assistent Stijn Conix dit vak overgenomen, omdat Heylen een sabbatical had genomen. Sinds 2022 doceert professor Heylen dit vak weer. Sinds 2023 tellen de 25 meerkeuzevragen mee voor 14/20 waarvan 3 punten op 3 logica-vragen. Er wordt 1 open vraag gegeven die je moet beantwoorden en van elk van de keuzemodules ook een waarvan je dan 1 moet kiezen. Sinds 2023-2024 is het vak wijsbegeerte aangepast voor Chemie. Het vak wordt opgenomen samen met fysica en wiskunde. | ||
2024-2025: 30 meerkeuze vragen met giscorrectie, 6/30 over zinslogica voor 17/20. 3/20 openvraag over de keuzemodule. | |||
==Examenvragen== | ==Examenvragen== | ||
===25 juni 2025=== | |||
===Meerkeuzevragen=== | |||
6 vragen van de 30 waren waarheidstafels met telkens 2 per vraag | |||
Veel van de meerkeuzevragen kwam uit de polleverywheres van in de les of van oude examenvragen. Dit zijn er een paar die ik heb onthouden; | |||
1.Hypothese: "Ten minste één man op de Vliegende Hollander heeft een baard." (Observatiezinnen: Jan heeft geen baard.; Pieter heeft geen baard.; Corneel heeft geen baard). Hulphypothese: alleen Jan, Pieter en Corneel zijn mannen op de Vliegende Hollander. Wat zou een voorbeeld van een ad-hoc-hypothese kunnen zijn? | |||
#*Geen enkele man op de Vliegende Hollander heeft een baard. | |||
#*Jan, Pieter of Corneel hebben toch een baard. | |||
#*Anne is een vrouw op de Vliegende Hollander. | |||
#* Er is nog een andere man aan boord. | |||
2. Er vliegt een theepot met chinese motieven rond de zon, deze stelling kan volgens welke theorie van confirmatie gedisconfirmeerd worden? | |||
#*De hypothetisch-deductieve theorie en de bayesiaanse theorie | |||
#*De hypothetisch-deductieve theorie maar niet de bayesiaanse theorie | |||
#*Niet de hypothetisch-deductieve theorie maar wel de bayesiaanse theorie | |||
#*Niet de hypothetisch-deductieve theorie en niet de bayesiaanse theorie | |||
3. Welke uitspraak is geen premisse in het argument van Hume? | |||
#*Als iets mogelijk is, is er geen conclusief bewijs voor het tegenovergestelde. | |||
#* Geen (tentatief) bewijs dat haar conclusie veronderstelt, is een (echt) bewijs voor die conclusie. | |||
#*Tenzij er een conclusief bewijs is voor een bewering of er een empirisch bewijs is voor die bewering, is er geen bewijs voor die bewering. | |||
#*Tenzij er een conclusief bewijs is voor de uniformiteit van de natuur, is er geen reden om geloof te hechten aan de conclusies van inductieve redeneringen. | |||
4. Denken dat filosofie niet nuttig is is een vorm van | |||
#*Wetenschappelijk denken | |||
#*Eerste-ordedenken | |||
#*Tweede-ordedenken | |||
#*Derde-ordedenken | |||
#*Ik weet het niet | |||
5. Volgens het eindig frequentie is waarschijnlijkheid | |||
#*Absoluut | |||
#*Relatief | |||
#*Altijd een verzameling | |||
#*Soms een irrationaal getal | |||
#*Ik weet het niet | |||
6.‘Klimaatopwarming is een proces dat niet mag verdergezet worden, omdat ze een proces is dat leidt tot weerextremen, verhoging van de zeespiegel, bosbranden en verspreiding van ziekten.’ Dit argument is; | |||
#*Een argument met een normatieve conclusie en een descriptieve premisse | |||
#*Een logisch ongeldig argument | |||
#*Een argument met een predicaat in de conclusie die niet in de premisse voorkomt | |||
#*De voorgaande opties | |||
7. Welk van de onderstaande problemen geven een probleem aan met de voldoende voorwaarde van een enkelvoudig demarcatiecriterium? | |||
#*Sterk geconfirmeerde niet-wetenschappelijke theorieën | |||
#*Falsifieerbare niet-wetenschappelijke theorieën | |||
#*De twee voorgaande opties | |||
#*Niet-falsifieerbare wetenschappelijke theorieën | |||
#*Ik weet het niet | |||
8. Er was een stelling en je moest zeggen of die sterk/zwak geonderdetermineerd werd, gefalsfieerd of geconfirmeerd | |||
9. Onder de subjectieve interpretatie van waarschijnlijkheid kan deductieve logica geherinterpreteerd worden als een logica van | |||
#*Volle overtuigingen van gewone mensen | |||
#*Volle overtuigingen van geïdealiseerde mensen | |||
#*Partiële overtuigingen van gewone mensen | |||
#*Partiële overtuigingen van geïdealiseerde mensen | |||
10. Een vraag m.b.t. de definitie van een model van een theorie | |||
11. Een vraag m.b.t. de definitie van de beste systeem analyse | |||
===Open vragen=== | |||
Je hebt hier de keuze tussen 1 van de 3 vragen. | |||
1. Klimaatopwarming; a) Uitleggen wat de theoriegeladenheid is bij de anomalie van antropogene klimaatopwarming b) Welk gevolg dat had | |||
2.Evolutie | |||
3. Bewijsbaarheid | |||
===16 juni 2025=== | |||
#Leg het Quine-Duhem probleem uit dat zich voordoet bij de theorie over klimaatverandering. Leg uit welke nieuwe hypothese naar voorgeschoven wordt en waarom dit geen ad-hoc hypothese is. | |||
#Bespreek de beweringen van Laudan en het antwoord hierop van Ruse. | |||
===26 augustus 2024=== | |||
#Bespreek de corespondentietheorie van de waarheid | |||
##Geef de definitie van de corespondentietheorie van de waarheid | |||
##Wat was het antwoorde van de logisch positivisten hierop? | |||
##Welke filosoof had kritiek op deze corespondentietheorie? Wat hield deze theorie in? | |||
#Vergelijk de elementen volgens Aristoteles met de hedendaagse visie van de elementen. | |||
#Wat is de Semantische theoriegeladenheid? Geef 3 redenen hiervoor en geef ook een voorbeeld. (niet duidelijk als we 1 voorbeeld moesten geven of per reden een voorbeed) | |||
#Na de wetenschappelijke revolutie werd het wereldbeeld mechanisch. Leg uit wat hier mee bedoeld werd. | |||
===20 januari 2024=== | |||
#Vergelijk het aristotelische wereldbeeld met het newtoniaanse wereldbeeld door de tabel aan te vullen. (bepaalde categorieën gegeven die voor 1 van de wereldbeelden is ingevuld en je moet kort zeggen hoe het andere wereldbeeld dit ziet, bv. elementen, geocentrisme, wiskunde, beweging ...) | |||
#Hoe kan filosofie relevant zijn voor de hedendaagse wiskunde, fysica en chemie? Noem drie functies, licht telkens toe en geef telkens een voorbeeld. | |||
#Kan wetenschap gedefinieerd worden aan de hand van nodige en voldoende voorwaarden? Geef 2 argumenten voor en 2 argumenten tegen, en vermeld hierbij de filosoof/groep filosofen. | |||
#Zijn volgende stellingen waar of niet waar? Indien niet waar: pas het niet-onderlijnde deel aan zodat de stelling wel klopt. Geen verdere uitleg nodig. | |||
##De ravenparadox toont aan dat deductie feilbaar is. | |||
##Inductieve argumenten zijn feilbaar. | |||
#Welk van de volgende soort argumenten is niet wetenschappelijk? Reductie, abductie, inductie, beste verklaring, analogie. | |||
===19 juni 2023=== | |||
Open vragen: | |||
#Onderdeterminatie | |||
#*Wat is onderdeterminatie? | |||
#*Welke soorten onderdeterminatie zijn er? | |||
#*Hoe kan het inductieprobleem van Hume in verband gebracht worden met onderdeterminatie? | |||
#Keuzemodule biologische soorten: Leg uit hoe het biologische soortconcept aangevuld kan worden met een soort van transitiviteit. | |||
Meerkeuze: | |||
#2 stellingen -> welke zijn logisch waar? | |||
#2 stellingen -> welke zijn consistent? | |||
#2 stellingen -> welke zijn logisch geldig? | |||
#Welke is een premisse in het argument van Hume? | |||
#*Het is mogelijk dat de natuur niet uniform is | |||
#*Er is geen empirisch bewijs voor uniformiteit van de natuur | |||
#*Er is geen conclusief bewijs voor uniformiteit van de natuur | |||
#*Nog eentje die wel een premisse was en dat was dus het juiste antwoord | |||
#Stel in een kubusfabriek worden kubussen met een zijde tussen 0 en 1 meter gemaakt. 75% van de kubussen die al gemaakt zijn was tussen 0 en 0,75 meter. Wat is volgens eindig frequentisme de kans dat 'Er worden kubussen gemaakt met een zijde tussen 0 en 0,75 meter? | |||
#*0 | |||
#*1 | |||
#*0,5 | |||
#*0,75 | |||
#Er zijn twee kaarten: 1 met een pijl naar boven en 1 met een pijl naar rechts. Op elke kaart staat op de ene kant een pijl naar links of rechts en op de andere kant een pijl naar boven of onder. Welke kaarten moet je omdraaien om te controleren dat: "Als een pijl naar rechts op de ene kant staat, staat een pijl naar onder op de andere kant"? | |||
#*de eerste en tweede kaart | |||
#*de eerste kaart | |||
#*de tweede kaart | |||
#*geen van beide | |||
#Stellingen: "Benny is naar de illegale rave in Limburg geweest" en "Iedereen is al dan niet naar de illegale rave in Limburg geweest" | |||
#*1 is singulier en 2 is exhaustief | |||
#*1 is niet-singulier en 2 is exhaustief | |||
#*1 is singulier en 2 is niet-exhaustief | |||
#*1 is niet-singulier en 2 is niet-exhaustief | |||
#"Alle elektronen hebben een negatieve lading","Alle positronen hebben een positieve lading", "Positronen en elektronen hebben dezelfde massa" Wat beschrijft deze zinnen het best? | |||
#*Een verzameling van zinnen | |||
#*Een theorie | |||
#*Een empirisch onderbouwde theorie | |||
#*Een abductief onderbouwde theorie | |||
#Er is een onhoorbaar, onzichtbaar, onaanraakbaar kriebelend beestje dat bij alle studenten filosofie jeuk veroorzaakt. | |||
#*verifieerbaar en falsifieerbaar | |||
#*verifieerbaar maar niet falsifieerbaar | |||
#*niet verifieerbaar maar wel falsifieerbaar | |||
#*niet verifieerbaar en niet falsifieerbaar | |||
#Iemand zegt dat er een geurloze, onzichtbare, onvoelbare draak in zijn garage zit. Je strooit bloem en kan zo zien dat het voetsporen achterlaat. Dit is een voorbeeld van | |||
#*directe verificatie | |||
#*observatie | |||
#*detectie | |||
#*nog iets | |||
#De kans dat een bepaald radioactief isotoop in de komende zoveel jaar vervalt is 50%. Via welke theorie kan dit geconfirmeerd worden? | |||
#*H-D confirmatietheorie en Bayesiaanse confirmatietheorie | |||
#*H-D confirmatietheorie maar niet Bayesiaanse confirmatietheorie | |||
#*niet H-D confirmatietheorie maar wel Bayesiaanse confirmatietheorie | |||
#*niet H-D confirmatietheorie en niet Bayesiaanse confirmatietheorie | |||
#De schijf van Poincaré is een voorbeeld van | |||
#*2 sterk epistemisch equivalente hypotheses die beide de toets van het scheermes van Ockham hebben doorstaan | |||
#*2 sterk epistemisch equivalente hypotheses maar waarvan er maar 1 de toets van het scheermes van Ockham heeft doorstaan | |||
#*2 zwak epistemisch equivalente hypotheses die beide de toets van het scheermes van Ockham hebben doorstaan | |||
#*2 zwak epistemisch equivalente hypotheses maar waarvan er maar 1 de toets van het scheermes van Ockham heeft doorstaan | |||
#Aan welke theoretische deugd voldeed de theorie van Ptolemaeus meer dan die van Copernicus? | |||
#*eenvoud | |||
#*externe coherentie | |||
#*empirische accuraatheid | |||
#*reikwijdte | |||
#Aan welk criterium moest er volgens Popper voldaan worden voor een ad hoc-hypothese? | |||
#*Er moeten veel nieuwe testbare hypotheses uit voorspeld kunnen worden | |||
#*nog 3 dingen | |||
===26 augustus 2022=== | |||
Open vragen (2 gegeven, eentje kiezen) | |||
#Wat is het nieuwe Goodman raadsel van inductie? | |||
#Kan men alles wetenschappelijk verklaren? | |||
Meerkeuze zijn 22 vragen (4 uit de lessen) | |||
===29 juni 2022=== | |||
open vragen (2 gegeven, eentje kiezen) | |||
#Bespreek probleem van Hume. | |||
#Iets over metafysica, vrij vage vraag. | |||
+ 22 meeukeuzevragen (waarvan 4 uit de lessen) | |||
===20 juni 2022=== | |||
Open vragen (2 gegeven, kies er 1 om te beantwoorden): | |||
#Leg het Quine-Duhem probleem uit. | |||
# ? | |||
meerkeuze (22 vragen, met steeds 2 antwoordopties) | |||
#Er is op geen enkele planeet er eenhoorn (verificatie/falsificatie) | |||
#Er is op een planeet een eenhoorn die groter is dan alle andere eenhoorns op andere planeten (verificatie/falsificatie) | |||
#Ceteris paribus wetten zijn? (onfalsifieerbaar) | |||
#neem aan dat de gravitatiewet van newton waar is, de wetten van kepler worden verklaard alleen aan de hand van de gravititiewet van newton. Welk soort verklaring is dit? | |||
#*elliptische verklaring | |||
#*partiële verklaring | |||
#*deductief-nomologische verklaring | |||
#*ex ante factum verklaring | |||
#Hypothese: "Ten minste één man op de Vliegende Hollander heeft een baard." (Observatiezinnen: Jan heeft geen baard.; Pieter heeft geen baard.; Corneel heeft geen baard). Hulphypothese: alleen Jan, Pieter en Corneel zijn mannen op de Vliegende Hollander. Wat zou een voorbeeld van een ad-hoc-hypothese kunnen zijn? | |||
#*Geen enkele man op de Vliegende Hollander heeft een baard. | |||
#*Jan, Pieter of Corneel hebben toch een baard. | |||
#*Anne is een vrouw op de Vliegende Hollander. | |||
#*Er is nog een andere man aan boord. (dit is het antwoord) | |||
#Welke uitspraak is geen premisse in het argument van Hume? | |||
#*Als iets mogelijk is, is er geen conclusief bewijs voor het tegenovergestelde. | |||
#*Geen (tentatief) bewijs dat haar conclusie veronderstelt, is een (echt) bewijs voor die conclusie. | |||
#*Tenzij er een conclusief bewijs is voor een bewering of er een empirisch bewijs is voor die bewering, is er geen bewijs voor die bewering. | |||
#*Tenzij er een conclusief bewijs is voor de uniformiteit van de natuur, is er geen reden om geloof te hechten aan de conclusies van inductieve redeneringen. (deze is geen premisse) | |||
#Wat volgens Popper het probleem met de theorie van Marx? | |||
#*De theorie werd gefalsifieerd. | |||
#*De marxisten probeerden met ad-hoc-hypotheses hun theorie van falsificatie af te schermen. (deze is juist) | |||
===10 juni 2021=== | ===10 juni 2021=== | ||
open vragen (3 gegeven, kies 2 om te beantwoorden): | open vragen (3 gegeven, kies 2 om te beantwoorden): | ||
| Regel 11: | Regel 227: | ||
#Wat heeft de kritiek van Hume op inductie te maken met het gebruik van waarden binnen interne delen van de wetenschap. | #Wat heeft de kritiek van Hume op inductie te maken met het gebruik van waarden binnen interne delen van de wetenschap. | ||
meerkeuze: | meerkeuze (20 vragen, 4 mogelijke antwoorden): | ||
#Wat maakt volgens Popper dat de ideeën van Freud pseudowetenschap zijn in tegenstelling tot bv. de evolutietheorie? | #Wat maakt volgens Popper dat de ideeën van Freud pseudowetenschap zijn in tegenstelling tot bv. de evolutietheorie? | ||
#Alle studenten in deze aula zijn kleiner dan 3 meter (verificatie/falsificatie) | #Alle studenten in deze aula zijn kleiner dan 3 meter (verificatie/falsificatie) | ||
#Lysenko had commentaar op Vaviloc. Was dit | |||
#*Een inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap en gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap | |||
#*Een inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap, maar geen inbreuk op gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap | |||
#*Geen inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap, maar wel inbreuk op gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap | |||
#*Geen inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap en gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap | |||
#Het voordeel van 'clean hands science' is | |||
#*Er blijft meer vertrouwen in de wetenschap | |||
#* | |||
#* | |||
#* | |||
#Welke uitspraak is niet juist? | |||
#*Universalisme zorgt voor ... | |||
#*Diversiteit is | |||
#* | |||
#* | |||
#Hume zou zeggen dat dit ... is | |||
#*Niet verifieerbaar | |||
#*Circulair | |||
#* | |||
#* | |||
#Op Mars zijn er schommelingen in methaanconcentratie, twee mogelijke verklaringen hiervoor. Op een bepaald moment heeft men aanwijzingen van basiselementen op Mars gevonden, die de basis van het leven vormen op onze aarde. Hierdoor is er veel aandacht voor mogelijk leven op Mars. De onderliggende redenering hier is | |||
#*Vruchtbaarheid | |||
#*Reikwijdte | |||
#*Externe consistentie | |||
#* | |||
#Alchemisten hebben de moderne wetenschapper beïnvloed in de zin van | |||
#*Iets met wiskunde | |||
#*Focus op waarneming in plaats van theorie | |||
#* | |||
#* | |||
===11 juni 2020=== | ===11 juni 2020=== | ||
Huidige versie van 30 jun 2025 om 17:10
Vakinformatie
Sinds 2017 wordt dit vak gegeven door professor Jan Heylen. In 2021 heeft de assistent Stijn Conix dit vak overgenomen, omdat Heylen een sabbatical had genomen. Sinds 2022 doceert professor Heylen dit vak weer. Sinds 2023 tellen de 25 meerkeuzevragen mee voor 14/20 waarvan 3 punten op 3 logica-vragen. Er wordt 1 open vraag gegeven die je moet beantwoorden en van elk van de keuzemodules ook een waarvan je dan 1 moet kiezen. Sinds 2023-2024 is het vak wijsbegeerte aangepast voor Chemie. Het vak wordt opgenomen samen met fysica en wiskunde. 2024-2025: 30 meerkeuze vragen met giscorrectie, 6/30 over zinslogica voor 17/20. 3/20 openvraag over de keuzemodule.
Examenvragen
25 juni 2025
Meerkeuzevragen
6 vragen van de 30 waren waarheidstafels met telkens 2 per vraag
Veel van de meerkeuzevragen kwam uit de polleverywheres van in de les of van oude examenvragen. Dit zijn er een paar die ik heb onthouden;
1.Hypothese: "Ten minste één man op de Vliegende Hollander heeft een baard." (Observatiezinnen: Jan heeft geen baard.; Pieter heeft geen baard.; Corneel heeft geen baard). Hulphypothese: alleen Jan, Pieter en Corneel zijn mannen op de Vliegende Hollander. Wat zou een voorbeeld van een ad-hoc-hypothese kunnen zijn?
- Geen enkele man op de Vliegende Hollander heeft een baard.
- Jan, Pieter of Corneel hebben toch een baard.
- Anne is een vrouw op de Vliegende Hollander.
- Er is nog een andere man aan boord.
2. Er vliegt een theepot met chinese motieven rond de zon, deze stelling kan volgens welke theorie van confirmatie gedisconfirmeerd worden?
- De hypothetisch-deductieve theorie en de bayesiaanse theorie
- De hypothetisch-deductieve theorie maar niet de bayesiaanse theorie
- Niet de hypothetisch-deductieve theorie maar wel de bayesiaanse theorie
- Niet de hypothetisch-deductieve theorie en niet de bayesiaanse theorie
3. Welke uitspraak is geen premisse in het argument van Hume?
- Als iets mogelijk is, is er geen conclusief bewijs voor het tegenovergestelde.
- Geen (tentatief) bewijs dat haar conclusie veronderstelt, is een (echt) bewijs voor die conclusie.
- Tenzij er een conclusief bewijs is voor een bewering of er een empirisch bewijs is voor die bewering, is er geen bewijs voor die bewering.
- Tenzij er een conclusief bewijs is voor de uniformiteit van de natuur, is er geen reden om geloof te hechten aan de conclusies van inductieve redeneringen.
4. Denken dat filosofie niet nuttig is is een vorm van
- Wetenschappelijk denken
- Eerste-ordedenken
- Tweede-ordedenken
- Derde-ordedenken
- Ik weet het niet
5. Volgens het eindig frequentie is waarschijnlijkheid
- Absoluut
- Relatief
- Altijd een verzameling
- Soms een irrationaal getal
- Ik weet het niet
6.‘Klimaatopwarming is een proces dat niet mag verdergezet worden, omdat ze een proces is dat leidt tot weerextremen, verhoging van de zeespiegel, bosbranden en verspreiding van ziekten.’ Dit argument is;
- Een argument met een normatieve conclusie en een descriptieve premisse
- Een logisch ongeldig argument
- Een argument met een predicaat in de conclusie die niet in de premisse voorkomt
- De voorgaande opties
7. Welk van de onderstaande problemen geven een probleem aan met de voldoende voorwaarde van een enkelvoudig demarcatiecriterium?
- Sterk geconfirmeerde niet-wetenschappelijke theorieën
- Falsifieerbare niet-wetenschappelijke theorieën
- De twee voorgaande opties
- Niet-falsifieerbare wetenschappelijke theorieën
- Ik weet het niet
8. Er was een stelling en je moest zeggen of die sterk/zwak geonderdetermineerd werd, gefalsfieerd of geconfirmeerd
9. Onder de subjectieve interpretatie van waarschijnlijkheid kan deductieve logica geherinterpreteerd worden als een logica van
- Volle overtuigingen van gewone mensen
- Volle overtuigingen van geïdealiseerde mensen
- Partiële overtuigingen van gewone mensen
- Partiële overtuigingen van geïdealiseerde mensen
10. Een vraag m.b.t. de definitie van een model van een theorie
11. Een vraag m.b.t. de definitie van de beste systeem analyse
Open vragen
Je hebt hier de keuze tussen 1 van de 3 vragen.
1. Klimaatopwarming; a) Uitleggen wat de theoriegeladenheid is bij de anomalie van antropogene klimaatopwarming b) Welk gevolg dat had
2.Evolutie
3. Bewijsbaarheid
16 juni 2025
- Leg het Quine-Duhem probleem uit dat zich voordoet bij de theorie over klimaatverandering. Leg uit welke nieuwe hypothese naar voorgeschoven wordt en waarom dit geen ad-hoc hypothese is.
- Bespreek de beweringen van Laudan en het antwoord hierop van Ruse.
26 augustus 2024
- Bespreek de corespondentietheorie van de waarheid
- Geef de definitie van de corespondentietheorie van de waarheid
- Wat was het antwoorde van de logisch positivisten hierop?
- Welke filosoof had kritiek op deze corespondentietheorie? Wat hield deze theorie in?
- Vergelijk de elementen volgens Aristoteles met de hedendaagse visie van de elementen.
- Wat is de Semantische theoriegeladenheid? Geef 3 redenen hiervoor en geef ook een voorbeeld. (niet duidelijk als we 1 voorbeeld moesten geven of per reden een voorbeed)
- Na de wetenschappelijke revolutie werd het wereldbeeld mechanisch. Leg uit wat hier mee bedoeld werd.
20 januari 2024
- Vergelijk het aristotelische wereldbeeld met het newtoniaanse wereldbeeld door de tabel aan te vullen. (bepaalde categorieën gegeven die voor 1 van de wereldbeelden is ingevuld en je moet kort zeggen hoe het andere wereldbeeld dit ziet, bv. elementen, geocentrisme, wiskunde, beweging ...)
- Hoe kan filosofie relevant zijn voor de hedendaagse wiskunde, fysica en chemie? Noem drie functies, licht telkens toe en geef telkens een voorbeeld.
- Kan wetenschap gedefinieerd worden aan de hand van nodige en voldoende voorwaarden? Geef 2 argumenten voor en 2 argumenten tegen, en vermeld hierbij de filosoof/groep filosofen.
- Zijn volgende stellingen waar of niet waar? Indien niet waar: pas het niet-onderlijnde deel aan zodat de stelling wel klopt. Geen verdere uitleg nodig.
- De ravenparadox toont aan dat deductie feilbaar is.
- Inductieve argumenten zijn feilbaar.
- Welk van de volgende soort argumenten is niet wetenschappelijk? Reductie, abductie, inductie, beste verklaring, analogie.
19 juni 2023
Open vragen:
- Onderdeterminatie
- Wat is onderdeterminatie?
- Welke soorten onderdeterminatie zijn er?
- Hoe kan het inductieprobleem van Hume in verband gebracht worden met onderdeterminatie?
- Keuzemodule biologische soorten: Leg uit hoe het biologische soortconcept aangevuld kan worden met een soort van transitiviteit.
Meerkeuze:
- 2 stellingen -> welke zijn logisch waar?
- 2 stellingen -> welke zijn consistent?
- 2 stellingen -> welke zijn logisch geldig?
- Welke is een premisse in het argument van Hume?
- Het is mogelijk dat de natuur niet uniform is
- Er is geen empirisch bewijs voor uniformiteit van de natuur
- Er is geen conclusief bewijs voor uniformiteit van de natuur
- Nog eentje die wel een premisse was en dat was dus het juiste antwoord
- Stel in een kubusfabriek worden kubussen met een zijde tussen 0 en 1 meter gemaakt. 75% van de kubussen die al gemaakt zijn was tussen 0 en 0,75 meter. Wat is volgens eindig frequentisme de kans dat 'Er worden kubussen gemaakt met een zijde tussen 0 en 0,75 meter?
- 0
- 1
- 0,5
- 0,75
- Er zijn twee kaarten: 1 met een pijl naar boven en 1 met een pijl naar rechts. Op elke kaart staat op de ene kant een pijl naar links of rechts en op de andere kant een pijl naar boven of onder. Welke kaarten moet je omdraaien om te controleren dat: "Als een pijl naar rechts op de ene kant staat, staat een pijl naar onder op de andere kant"?
- de eerste en tweede kaart
- de eerste kaart
- de tweede kaart
- geen van beide
- Stellingen: "Benny is naar de illegale rave in Limburg geweest" en "Iedereen is al dan niet naar de illegale rave in Limburg geweest"
- 1 is singulier en 2 is exhaustief
- 1 is niet-singulier en 2 is exhaustief
- 1 is singulier en 2 is niet-exhaustief
- 1 is niet-singulier en 2 is niet-exhaustief
- "Alle elektronen hebben een negatieve lading","Alle positronen hebben een positieve lading", "Positronen en elektronen hebben dezelfde massa" Wat beschrijft deze zinnen het best?
- Een verzameling van zinnen
- Een theorie
- Een empirisch onderbouwde theorie
- Een abductief onderbouwde theorie
- Er is een onhoorbaar, onzichtbaar, onaanraakbaar kriebelend beestje dat bij alle studenten filosofie jeuk veroorzaakt.
- verifieerbaar en falsifieerbaar
- verifieerbaar maar niet falsifieerbaar
- niet verifieerbaar maar wel falsifieerbaar
- niet verifieerbaar en niet falsifieerbaar
- Iemand zegt dat er een geurloze, onzichtbare, onvoelbare draak in zijn garage zit. Je strooit bloem en kan zo zien dat het voetsporen achterlaat. Dit is een voorbeeld van
- directe verificatie
- observatie
- detectie
- nog iets
- De kans dat een bepaald radioactief isotoop in de komende zoveel jaar vervalt is 50%. Via welke theorie kan dit geconfirmeerd worden?
- H-D confirmatietheorie en Bayesiaanse confirmatietheorie
- H-D confirmatietheorie maar niet Bayesiaanse confirmatietheorie
- niet H-D confirmatietheorie maar wel Bayesiaanse confirmatietheorie
- niet H-D confirmatietheorie en niet Bayesiaanse confirmatietheorie
- De schijf van Poincaré is een voorbeeld van
- 2 sterk epistemisch equivalente hypotheses die beide de toets van het scheermes van Ockham hebben doorstaan
- 2 sterk epistemisch equivalente hypotheses maar waarvan er maar 1 de toets van het scheermes van Ockham heeft doorstaan
- 2 zwak epistemisch equivalente hypotheses die beide de toets van het scheermes van Ockham hebben doorstaan
- 2 zwak epistemisch equivalente hypotheses maar waarvan er maar 1 de toets van het scheermes van Ockham heeft doorstaan
- Aan welke theoretische deugd voldeed de theorie van Ptolemaeus meer dan die van Copernicus?
- eenvoud
- externe coherentie
- empirische accuraatheid
- reikwijdte
- Aan welk criterium moest er volgens Popper voldaan worden voor een ad hoc-hypothese?
- Er moeten veel nieuwe testbare hypotheses uit voorspeld kunnen worden
- nog 3 dingen
26 augustus 2022
Open vragen (2 gegeven, eentje kiezen)
- Wat is het nieuwe Goodman raadsel van inductie?
- Kan men alles wetenschappelijk verklaren?
Meerkeuze zijn 22 vragen (4 uit de lessen)
29 juni 2022
open vragen (2 gegeven, eentje kiezen)
- Bespreek probleem van Hume.
- Iets over metafysica, vrij vage vraag.
+ 22 meeukeuzevragen (waarvan 4 uit de lessen)
20 juni 2022
Open vragen (2 gegeven, kies er 1 om te beantwoorden):
- Leg het Quine-Duhem probleem uit.
- ?
meerkeuze (22 vragen, met steeds 2 antwoordopties)
- Er is op geen enkele planeet er eenhoorn (verificatie/falsificatie)
- Er is op een planeet een eenhoorn die groter is dan alle andere eenhoorns op andere planeten (verificatie/falsificatie)
- Ceteris paribus wetten zijn? (onfalsifieerbaar)
- neem aan dat de gravitatiewet van newton waar is, de wetten van kepler worden verklaard alleen aan de hand van de gravititiewet van newton. Welk soort verklaring is dit?
- elliptische verklaring
- partiële verklaring
- deductief-nomologische verklaring
- ex ante factum verklaring
- Hypothese: "Ten minste één man op de Vliegende Hollander heeft een baard." (Observatiezinnen: Jan heeft geen baard.; Pieter heeft geen baard.; Corneel heeft geen baard). Hulphypothese: alleen Jan, Pieter en Corneel zijn mannen op de Vliegende Hollander. Wat zou een voorbeeld van een ad-hoc-hypothese kunnen zijn?
- Geen enkele man op de Vliegende Hollander heeft een baard.
- Jan, Pieter of Corneel hebben toch een baard.
- Anne is een vrouw op de Vliegende Hollander.
- Er is nog een andere man aan boord. (dit is het antwoord)
- Welke uitspraak is geen premisse in het argument van Hume?
- Als iets mogelijk is, is er geen conclusief bewijs voor het tegenovergestelde.
- Geen (tentatief) bewijs dat haar conclusie veronderstelt, is een (echt) bewijs voor die conclusie.
- Tenzij er een conclusief bewijs is voor een bewering of er een empirisch bewijs is voor die bewering, is er geen bewijs voor die bewering.
- Tenzij er een conclusief bewijs is voor de uniformiteit van de natuur, is er geen reden om geloof te hechten aan de conclusies van inductieve redeneringen. (deze is geen premisse)
- Wat volgens Popper het probleem met de theorie van Marx?
- De theorie werd gefalsifieerd.
- De marxisten probeerden met ad-hoc-hypotheses hun theorie van falsificatie af te schermen. (deze is juist)
10 juni 2021
open vragen (3 gegeven, kies 2 om te beantwoorden):
- Leg uit wat een epistemische, praktische en niet-epistemische deugd zijn en geef een voorbeeld van zo'n deugd die waardevol kan zijn binnen de wetenschap.
- Lakatos stelt dat het redelijk kan zijn voor een wetenschapper om vast te houden aan een regressief onderzoeksprogramma. Wat is een regressief onderzoeksprogramma en wanneer is het redelijk om hieraan vast te houden. Leg uit waarom.
- Wat heeft de kritiek van Hume op inductie te maken met het gebruik van waarden binnen interne delen van de wetenschap.
meerkeuze (20 vragen, 4 mogelijke antwoorden):
- Wat maakt volgens Popper dat de ideeën van Freud pseudowetenschap zijn in tegenstelling tot bv. de evolutietheorie?
- Alle studenten in deze aula zijn kleiner dan 3 meter (verificatie/falsificatie)
- Lysenko had commentaar op Vaviloc. Was dit
- Een inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap en gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap
- Een inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap, maar geen inbreuk op gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap
- Geen inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap, maar wel inbreuk op gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap
- Geen inbreuk op ideaal van waardevrije wetenschap en gesofisticeerde ideaal van waardevrije wetenschap
- Het voordeel van 'clean hands science' is
- Er blijft meer vertrouwen in de wetenschap
- Welke uitspraak is niet juist?
- Universalisme zorgt voor ...
- Diversiteit is
- Hume zou zeggen dat dit ... is
- Niet verifieerbaar
- Circulair
- Op Mars zijn er schommelingen in methaanconcentratie, twee mogelijke verklaringen hiervoor. Op een bepaald moment heeft men aanwijzingen van basiselementen op Mars gevonden, die de basis van het leven vormen op onze aarde. Hierdoor is er veel aandacht voor mogelijk leven op Mars. De onderliggende redenering hier is
- Vruchtbaarheid
- Reikwijdte
- Externe consistentie
- Alchemisten hebben de moderne wetenschapper beïnvloed in de zin van
- Iets met wiskunde
- Focus op waarneming in plaats van theorie
11 juni 2020
open vragen:
- Kies een van de criteria van theoriekeuze (theoretische deugd), leg bondig uit en geef een filosofisch probleem dat hierbij aansluit.
- Geef de problemen aan dat Popper ondervond bij het falsifieerbaarheidscriterium en leg uit hoe Lakatos deze probeert op te lossen
meerkeuze:
- Het atomisme lost de degressieve paradox van zeno op doordat:
- Achilles een oneindig afstand moet afleggen om de schildpad in te halen
- Achilles een eindig afstand aflegt om de schildpad in te halen
- Achilles een oneindig afstand aflegt om de helft van de afstand te bekomen
- Achilles een eindig afstand aflegt om de helft van de afstand te bekomen
- Welke theorie past in de "mechanische wereld"
- Aristoteles ethertheorie
- Keplers (denk ik) draaikolktheorie
- nog iets
- Newtoniaanse mechanica
20 augustus 2019
open vragen:
- Leg het Goodman probleem met inductie uit.
- Leg uit: een hypothese die gefalsifieerd is, is nog steeds betrouwbaar. (zoiets)
13 juni 2019
meerkeuze:
- er is geen planeet met een eenhoorn op
- niet/wel falsifieerbaar en niet/wel verifieerbaar
- Aan welk criterium moest er volgens Popper voldaan worden voor een ad hoc-hypothese?
- empirische accuraatheid
- eenvoud
- vruchtbaarheid
- reikwijdte
- neem aan dat de gravitatiewet van newton waar is, de wetten van kepler worden verklaard alleen aan de hand van de gravititiewet van newton. welk soort verklaring is dit?
- elliptische verklaring
- partiële verklaring
- deductief-nomologische verklaring
- ex ante factum verklaring
- er wordt een soort gelijkaarde leeuw ontdekt op een andere planeet die lijkt op de aardse leeuw en die niet van elkaar afstammen. volgens wie horen ze tot dezelfde taxonomische groep
- niet/wel pheneticisten niet/wel cladisten
- 1 god, grootste onder goden en mensen, in lichaam noch geest aan de sterfelijken gelijk, wat is gerelateerd aan deze uitspraak?
- de-antropomorfisering van goden
- nog wat opties, maar bovenste is juist
- stel dat je het voorbeeld van de paradox van de pijl zou gebruiken op het voorbeeld van achilles en de schilpad, wat is een van de onderdelen van het argument.
- achilles beweegt niet op een moment
- nog opties maar bovenste is het juiste
- wie beweerde dat er 4 elementen bestaan
- empedocles
- anaximander
- anaximenes
- thales
- wie weerlegde het postulaat van plato
- copernicus
- galileo
- kepler
- laatste 2
- hoe beschreef proclus de astronomie van ptolemaeus
- ze deed voorspellingen voor beweging en posities
- bovenste is juiste
- waarom deed copernicus beroep op epicykels op epicykels
- om het vereffiningspunt te verwijderen
- om het postulaat van plato te blijven volgen
- bovenste 2
- om de retrograde beweging van planeten te verklaren
- wat was het probleem met de hypothese van de roterende aarde in combinatie met de fysica van aristoteles
- geen sterrenparallax
- voorwerpen vallen terug naast de toren
- nog 2
- wat was de invloed van griekse natuurfilosofie op Lavoisier zijn theorieën
- zuurstof behoud eigenschappen in water
- bovenste juiste
- er is minsten 1 planeet die zich het verste van de aarde bevindt
- niet/wel falsifieerbaar niet/wel verifieerbaar
- bij directe falsificatie van een hoofdhypothese kan je zeggen dat:
- de hoofdhypothese is onwaar
- de hulphypothese is onwaar
- de hoofdhypothese en de observatiezinnen zijn onwaar
- geen van bovenstaande
- bij het voorbeeld van de kubusfabriek is er inconsistentie als
- minstens 2 keer principe van onvoldoende reden toepassen
- minstens 3 keer principe van onvoldoende reden toepassen
- minstens 2 keer veralgemeend principe van onvoldoende reden toepassen
- minstens 3 keer veralgemeend principe van onvoldoende reden toepassen
- een vraag zoals voorbeeld van linda de bankbediende, waar je moest zeggen wat een gewone man op straat zou zeggen
- een vraag waar je moest zeggen welke premissen niet bij degene van hume horen in verband met uniformiteit van de natuur
- er vliegt een theepot met chinese motieven rond de zon, deze stelling kan volgens welke theorie van confirmatie gedisconfirmeerd worde?
- niet/wel hypothetisch deductieve niet/wel bayesiaanse confirmatie theorie
- bij voorbeeld van harvard medical school test
- het word niet/wel geconfirmeerd, maar de het is onwaarschijnlijk/waarschijnlijk dat de persoon ziek is
- een accidentele generalistie is
- feitelijk onwaar
- tegenfeitelijk onwaar
- niet eenvoudig
- nog een
- ceteris paribus wetten zijn
- onfalsifierbaar
- bovenste is juist
- theoretische vooruitgang in een onderzoeksprogramma is er als er
- nieuwe voorspellingen gedaan worden
- bovenste is juist
- volgens wittgensteins moeten de kenmerken van wetenschap opgevat worden als
- niet/wel individuele noodzaak, niet/wel gezamenlijk voldoende voorwaarde
- bij een kubusfabriek worden er 10000 kubussen gemaakt met zijde tussen 0 en 1 meter, de helft daarvan heeft een zijde tussen 0 en 1/2 meter, wat is de waarschijnlijkheid dat een kubus een zijde van 3/4 meter heeft? gebruik theorie van het eindig frequentisme
- 1
- bovenste is juiste
Op elke vraag kon "ik weet het niet" geantwoord worden
Open vragen
- wat is het verband tussen het probleem van inductie en zwakke onderdeterminatie
- welke elementen buiten het falsifierbaarheidscriterium moeten er nog aan toegevoegd worden voordat iets wetenschappelijk is bij poppers visie.
13 juni 2018
meerkeuze:
- belgië speelt tegen duitsland, ze kunnen winnen of verliezen, dit laatste kunnen ze doen door gelijk te spelen of te verliezen. Wat is de kans dat ze winnen?
- 1/2
- 1/3
- 1/2 of 1/3
- 1/2 en 1/3
- Wat was volgens Thales de oorzaak van aardbevingen
- een schip door de woeste zee
- het heel hard terecht komen van een drietand op de aarde
- het waaien van de wind door de bomen
- het open en toe gaan van een stoomklep
- Stel jij bent de natuur, hoe zou Bacon iets over jou te weten willen komen?
- het 1 keer lief vragen
- het meerdere keren lief vragen
- je opsluiten in een kamer en het 1 keer vragen
- je opsluiten in een kamer en het meerdere keren vragen
- De studenten die de les filosofie hebben gevolgd hebben last van een onvoelbaar, onruikbaar, onzichtbaar kriebelend beestje. Deze uitspraak is:
- verifieerbaar en falsifieerbaar
- verifieerbaar maar niet falsifieerbaar
- niet verifieerbaar wel faslifieerbaar
- niet verifieerbaar en neit falsifieerbaar
- Er zijn 170 miljoen nederlanders waarvan 60 duizend groter zijn dan 2 meter. Wat is de kans (volgens 1 of ander model) dat een nederlands kind groter dan 2 meter is?
- 1
- 3/850
- 0
- onbepaald
- Hoe verwoorde Osiander het wereldbeeld van Copernicus voor de kerk?
- instumenteel gebruikt
- nog 3 antwoorden maar het bovenste is het juiste ;)
- Tot nu toe is altijd deductief waargenomen dat Natriumcarbonaat oplost. Waarom kunnen niet bewijzen dat natriumcarbonaat in 2100 ook zal oplossen?
- Er bestaan geen axioma's in de chemie
- het is mogelijk dat natriumcarbonaat oplost
- in de toekomst gaat natriumcarbonaat niet oplossen
- en nog eentje
Op elke vraag kon ook "weet niet" worden geantwoord!
Open vragen:
- modules, 1 van die vragen
- Wat was volgens Popper het probleem met de uitspraak dat wetenschap werkte volgens inductie
14 juni 2017
- leg uit hoe de opvattingen van Pythagoras en descartes hebben bijgedragen tot de huidige moderne natuurwetenschappen
- Leg het Quine-Duhem probleem uit aan de hand van een casus (een experiment in Cern gaf aan dat deeltjes sneller bewogen als licht, dit zou niet kunnen volgens Einsteins hypothese, uiteindelijk leek de fout te liggen aan het verkeerd verbonden zijn een kabel). Hierbij moet je ook ad hoc hypothese uitleggen, want dit wijst op het feit dat ze de fout steken op de kabel om de hoofdhyptose af te schermen
- Schijf van Pointcaré waarbij je dit moet reflecteren aan de Bayensiaanse confirmatietheorie; eigenlijk dus gewoon bayensiaanse confirmatietheorie uitleggen
- Hume en het probleeem van symmetrie + oplossing; ook nog iets met regulatriteit en causale afhankelijkheid
- leg uit: ceteris paribus wet + Ruse's 5 kenmerken van wetenschap
- beantwoord één van de volgende vragen:
- -
- -
- Leg het biologisch soortenconcept uit en evalueer het kritisch
- Wat is het verschil tussen enerzijds elementen als ‘eenvoudige substanties’ en anderzijds'reele elementen’ of fundamentele substanties? Wat is de relatie met de periodieke tabel van Mendelejev?
voorbeeldexamen 2017
- Leg uit: de mechanisering van het wereldbeeld ondersteunde de opgang van de experimentele methode.
- Leg het Quine-Duhem probleem uit.
- Wat is het nieuwe raadsel van Goodman en hoe verhoudt het zich tot Humes probleem van inductie?
- Hoe lost Lewis’ theorie van causale afhankelijkheid het probleem van symmetrie op? Leg kort uit wat het probleem van symmetrie is en wat de theorie van Lewis inhoudt.
- Beoordeel het volgende criterium: wetenschap is tentatief.
- Beantwoord één van de volgende vragen:
- Wat zegt de eerste onvolledigheidsstelling van Godel?
- In welke zin zijn observaties van oceaantemperatuur theoriegeladen?
- Bespreek de relatie tussen de keuze voor een bepaald soortconcept en het aantal soorten lemuren op Madagascar.
- Wat werd gezien als een belangrijke graadmeter van het succes van Mendelejev? Plaats hierbij kanttekeningen