Veredeling en Biotechnologie

Vakinformatie

Minor verbreding van biochemie volgt het vak veredeling samen met bio-ingenieurs optie landbouwkunde. Het bestaat uit 2 delen: plant en dier. Het deel plant wordt gegeven door N. De Storme (sinds academiejaar 2018-2019) en is veel meer leerstof dan deel dier. Deel dier wordt gegeven door N. Buys. Voor deel plant is enkel de eerste vraag mondeling en voor deel dier zijn alle vragen mondeling. Tijdens het jaar zijn er practica sessies en verplichte oefenzittingen, waarvan niets op het examen zal staan.

Examenvragen

28 Januari 2020 NM

Dier

1. In Togo heb je een bedrijf voor geitenmelk. Hoe zou je via genetica dit optimaliseren.
2. Kunstmatige bevruchting van vissen in aquacultuur uitleggen. Zijn hier problemen mee? Geef een voorbeeld.
3. Een bedrijf wordt ervan verdacht paardenvlees in de lasagne te gebruiken en dit niet te vermelden op het etiket. Stel een genetische test op om dit te achterhalen, hoe werkt de test?

Plant

1. Wat zijn doubled haploids? Hoe worden ze algemeen gemaakt en geef een voorbeeld? Waarvoor zouden DH's gebruikt kunnen worden in veredeling?
2. Geef het Solonaceae type zelf incompatibiliteit, moleculair en cellulair. Is dit gametofytisch of sporofytisch? is dit self recognition based of non-self? Wat zijn de complicaties in veredeling voor gewassen met dit soort ZI.
3. Wat is bulked segregant analysis?

17 januari 2019 VM

DIER

1. Schapen kweken; wat wil je, hoe en waarom?
2. Achterhalen van duroc vlees in vleeswaar, genetisch; hoe, wat zijn de stappen?

PLANT

Mondeling

1. Wat zijn dubbele haploiden; definitie, hoe en waarom?

Schriftelijk

1. Dominantie epistasie
2. Triploid block
3. Simple QTL

17 januari 2019 NM

DIER

1. Leg veredelings- en rotatiekruising uit met schema en voorbeeld, doel van beide uitleggen
2. Hoe QTL vinden die gelinkt is aan een hoger cholesterolgehalte in eieren

PLANT

1. Leg backcrossing uit (principe, doel) en hoe kunnen genetische merkers hierbij helpen
2. Erfelijkheid in enge zin: hoe berekenen, wat is invloed op keuze van veredeling en efficiëntie hiervan
3. Leg Linkage disequilibrium uit, wat is het nut hiervan in QTL
4. Leg solanaceae-type self incompatibility uit

30 januari 2019 NM

DIER

1. konijnen kweken; voor welke eigenschappen en hoe ga je te werk?
2. Je wil dezelfde spiergroei kenmerkend voor Belgisch Wit-Blauw in geiten, hoe ga je te werk?

PLANT

Mondeling

1. Leg uit Backcrossing, hoe kunnen moleculaire merkers het proces versnellen?

Schriftelijk

1. Brassicaceae type zelf incompatibiliteit
2. Heterosis en transgenese
3. Leg uit apomixie

23 augustus 2019 VM

DIER

1. kwaliteitsvol vlees, welke dieren en waarom?
2. schaap met goede vruchtbaarheid naar een ander schaap overbrengen, hoe ga je te werk?

PLANT

1. Dubbele haploiden
2. BSA
3. F1 steriliteit
4. overerfbaarheid (enge, brede zin)

4 september 2019 NM

DIER

1. Wat is heterosis? Hoe ga je dit gebruiken bij het selecteren van varkens?
2. Dood schaap gevonden met een bijwoonde. Hond of wolf? Wat ga je doen, leg elke stap uit?

PLANT

1. Backcrossing, wat is het, hoe doe je het en welke moleculaire merkers kunnen BC versnellen?
2. CGMS
3. SPA (QTL) mapping
4. Zaadloze vruchten, hoe ga je dit bekomen?

17 januari 2018

Plant

1. Wat is backcross breeding? Waarvoor wordt het gebruikt? Hoe kunnen moleculaire merkers helpen? (hij stelt op het moment zelf nog extra bijvragen)
2. Wat is linkage disequilibrium, hoe kan je het berekenen, wat is het effect van recombinatie?
3. Leg het Solonaceae type Zelfincompatibiliteit uit.
4. Wat is erfbaarheid in enge zin? Hoe bepaald het de veredelingsstrategie en de efficiëntie van veredeling?

Dier

1. Wat is veredelingskruising en rotatiekruising? Geef een schema en een voorbeeld waarbij het gebruikt wordt.
2. Hoe kan een QTL voor de cholesterol in de dooier van eieren gevonden worden?

28 januari 2008

1. Vraag 1:
   1. Hardy-Weinberg
   2. genetische winst
   3. cytoplasmatische mannelijke steriliteit
   4. RNase
   5. transgressieve segregatie
   6. monosoom
   7. chimeer
   8. parthenogenie
   9. algemene combinatiegeschiktheid
   10. inteeltdepressie
2. Het moeilijke bij het maken van hybride cultivars is het aanmaken en selecteren van de ouderlijnen
3. Belang van crossing over in plantenveredeling + hoe zit het met allotetraploïdie en autotetraploïdie
4. Bestendigheid: hoe bekomen?

23 januari 2009

DIER

1. Vraag 1:
   1. Fokwaardeschatting
   2. SNP
   3. Recombinatiefractie
2. Je wil het genetisch rendement in een veehouderij verbeteren, op welke eigenschappen ga je selecteren? Pas dit toe voor varkens en melkkoeien. Hou hierbij rekening met : de markten met andere vereisten, welke rassen geef je een voorkeur , zijn kruisingen hierbij nuttig (rassennamen!)

PLANT

1. Vraag 1:
   1. Allelfrequentie
   2. Recurrente ouder
   3. Specifieke combinatiegeschiktheid
   4. Trisoom
   5. Insectenbestuiver
   6. QTL
2. Geef de soorten merkers voor verwantschapstesten en genenkaarten op te stellen. Geef voor- en nadelen en enkele bedenkingen.
3. Leg systeem synthetische cultivar met kruisbestuivers uit. Je krijgt zelfs de engelse uitleg erbij dat naast de figuur in de cursus staat. (bijvraagje was of je heterosis kan verliezen na de eerste polycross, ja want je werkt met halfsib je kent de vaders niet)

21 september 2009

1. Vraag 1:
   1. Overerfbaarheid
   2. SNP
   3. Koppelingsanalyse
   4. Algemene combinatiegeschiktheid
   5. Antherencultuur
   6. Heterozygotie
   7. Inteeltdepressie
   8. Cultivar
   9. Monosoom
2. (Dier) Bespreek de verschillende kruisingsschema’s met betrekking tot additieve effecten. Geef tevens van elk schema een voorbeeld.Â
3. (Plant) Bespreek de aanmaak van hybride cultivars aan de hand van CMS met behulp van de figuur in de cursus.Â
4. (Plant) Zijn merkers handig bij het nagaan van de ploïdiegraad van planten. Moet men hierbij een onderscheid maken tussen zelfbevruchters en kruisbevruchters? Gaat dit even efficiënt bij alloploïden als autoploïden?

24 januari 2013

DIER

1. Vraag 1:
   1. Vermeerderingspiramide
   2. Fokwaarde
   3. Allelfrequentie
2. musculaire dystonie: hoe ga je genetische test opstellen?Â

PLANT

1. Vraag 1:
   1. AFLP
   2. Heterozygositeit
   3. Coëvolutie
   4. Prefertilisatiebarrière
   5. Genetische vooruitgang
2. Inteeltlijnen maken (voor hybride cultivars) is de moeilijkste stap voor aanmaak hybride cultivars. Bespreek deze uitspraak.Â
3. Tekening van plant A, B, A, R en hybride (bij cms); leg uit.

23 januari 2014

DIERÂ

1. Vraag 1:
   1. Vermeerderingspiramide
   2. Inteeltcoëfficiënt
2. Genetische test ontwikkelen bij varkens voor vruchtbaarheidsgen.Â

PLANT

1. Vraag 1:
   1. Heterozygoot (ivm merkers)
   2. AFLP
   3. ...
2. Eigenschappen van merkers (polymorf) en uitleg erbij geven.Â
3. Selectieproblemen bij inteeltlijnen voor hybride cultivar aan te maken.Â
4. CMS bij hydride cultivar via tekening uitleg.

DIER

1. Vraag 1:
   1. Zuivere lijn
   2. Bulmer effect
2. Op welke diersoort en op welke eigenschap zou je Genomic selection toepassen.Â

PLANT

1. Vraag 1:
   1. Multitlijnveredeling(ivm merkers)
   2. Algemene combinatiegeschiktheid
   3. Effectief aantal allelen
   4. Similariteitscoëfficiënt
2. Wat maakt een cultivar bestendig?Â
3. Moleculaire merkers kunnen helpen om een collectie aan te maken voor veredeling, welke zou je gebruiken?Â
4. Figuur van afstammelingenselectie van zelfbestuivers uitleggen.

DIER

1. Vraag 1:
   1. Inteeltdepressie
   2. Stamboek
2. Hoe zou je een genetische selectie voor 'hoornloos' rund opstellen?Â

PLANT

1. Vraag 1:
   1. Dominante merker
   2. CMS
   3. Transgressieve segregatie
   4. Inteeltcoëfficiënt
2. Wat zijn volgens jou de problemen bij het veredelen van zelfbevruchters?Â
3. Uitleggen hoe je m.b.v. een merker op een genenkaart (reeds gelinkt aan een QTL) zou selecteren.Â
4. Aan de hand van een gegeven figuur de full-sib selectie bij kruisbevruchters uitleggen.

DIER

1. Vraag 1:
   1. Fokdoel
   2. Heterosis
2. Hoe zou je bepalen of een ham van een iberico is?Â

PLANT

1. Vraag 1:
   1. Merkerdensiteit
   2. Genetisch recurrente selectie
   3. Similariteitscoëfficiënt
2. Leg de stelling uit: Is er bij een zelfbevruchtende plant meer genetische diversiteit bij een allotetraploïde of een autotetraploïde?Â
3. Leg schema uit: synthetische cultivarÂ

27 januari 2015

DIER

1. begrippen
   1. selectierespons
   2. multiplex PCR
   3. stressgen
2. Wat is genomic selection en bij welke landbouwdieren zou je dit toepassen?

PLANT

1. Begrippen
   1. QTL
   2. merkerdensiteit
   3. isolijn
   4. specifieke combinatiegeschiktheid
2. Vragen
   1. Je wil tarwe veredelen voor aantal korrels per aar.
   2. Waarom is de bulk methode hiervoor meer geschikt dan de enkel-zaad afstamming?
   3. Welke moleculaire merkers kan je gebruiken om raszuiverheid na te gaan?
   4. Bespreek het veredelingsschema voor de aanmaak van een synthetische cultivar (tekening met engelse tekst gegeven)

21 januari 2016

PLANT

1. woordjes
   1. dominante merker
   2. simmulariteitscoëfficient
   3. algemene recombinatiegeschiktheid
   4. fenotypische recurrente selectie
2. vragen
   1. bestendigheid realiseren hoe?
   2. QTL gebruiken voor te veredelen op een eigenschap
   3. bulk methode zelfbestuiving uitleggen adhv figuur

DIER

1. Genomic selection
   1. op welk dier en welke eigenschap
   2. waarom
   3. hoe
2. PCR-RFLP:leg uit en geef een voorbeeld

14 januari 2016

PLANT

SSR, fenotypisch recurrente selectie, dominante merker, verwachte heterozygotie Tekening van inteelt bij maïs De vraag van tarwe, bulk, en single-seed

DIER

1. Veredelings- en rotatiekruising
2. Genetische test voor vruchtbaarheid maken

14 januari 2016 (2)

PLANT

1. heterozygotie ( verwijzing naar deel biotechnologie), inteeltcoefficient(opnieuw verwijzen naar deel biotechnologie), prezygotische barriere, AFLP
2. wat is de moeilijkheid in het selecteren en maken van inteeltlijnen bij het maken van een hybridecultivar?
3. mondeling bespreking over artikel
4. verklaar de onderstaande tekening ( das de laatste figuur die we gezien hebben over hybridecultivars)

DIER

1. schets vermeerderingspiramide, wat is het?, bij welke dieren wordt het toegepast en waarom?
2. hoe kan men weten of vlees van een everzwijn is en niet van een gewoon varken?ontwikkel hiervoor een methode om dit na te gaan.

31 januari 2017

PLANT (mondeling)

1. woordjes:
   • CentiMorgan
   • SNP
   • genotype recurrente selectie
2. Leg de stelling uit: Is er bij een zelfbevruchtende plant meer genetische diversiteit bij een allotetraploïde of een autotetraploïde?
3. Artikel
4. Tekening synthetische cultivar bespreken. (Bijvragen: hoe zou je de eerste gekloonde lijn verkrijgen? (=inteelt), Waar ergens is er recurrente selectie (is dit genotypisch of fenotypisch)? (= genotypisch, bij de afstammingstest) Wordt de synthetische cultivar gebruikt voor additieve geneffecten? (= ja, want heterosis)

DIER (uitzonderlijk schriftelijk)

1. Leg genetische vooruitgang uit aan de hand van een voorbeeld.
2. Hoe zou je een merker ontwikkelen voor vleeskwaliteit bij varkens? Hoe gebruik je dit in je selectie?

21 augustus 2017 NM

PLANT (mondeling)

1. woordjes:
   • aantal effectieve alleen
   • BSA (bulk segregant analysis)
   • recurrente ouder
   • isolijn
2. Wat zijn volgens jou de grootste verschillen tussen veredeling bij zelf en kruisbevruchters?
3. Artikel
4. Geef uitleg bij afbeelding van bulk ... bij zelfbevruchters.

DIER (uitzonderlijk schriftelijk)

1. Vermeerderingspiramide
2. Geef techniek om hoornloze runderen via merkers te identificeren.

23 januari 2017

PLANT (Reeks 8)

Begrippen:

• AFLP
• Pre-fertilisatiebarrières
• Inteeltcoëfficiënt (hij heeft ook graag de formule uit de cursus erbij)
• ...

Vraag 2: De keuze van de ouderlijnen en inteeltlijnen bij hybride cultivars kan voor problemen zorgen. Bespreek.

Vraag 3: Artikel (Eigen versie artikel mag je meebrengen, ook taak afdrukken en meebrengen. Hij heeft je taak zelf ook afgedrukt en er opmerkingen bij geschreven. Daarover gaan de vragen voornamelijk.)

Vraag 4: CMS (tekening gegeven, maar te klein om tekst te kunnen lezen)

DIER

Vraag 1: Vermeerderingspiramide. Leg uit aan de hand van een figuur. Waarom wordt dit gebruikt en bij welke landbouwhuisdieren wordt het toegepast?

Vraag 2: Stel een vruchtbaarheidstest op voor schapen. Leg stap voor stap uit hoe je te werk gaat.

27 augustus 2018

PLANT

Beschrijf de begrippen adhv 3-4 woorden

• Apomixis
• Specifieke Combinatie Geschiktheid
• Merkerdensiteit

Vraag 2: Bespreek de verwantschapsonderzoek en cultivar identificatie adhv merkers

Vraag 3: Artikel

Vraag 4: CMS (tekening gegeven, maar te klein om tekst te kunnen lezen)

DIER

Vraag 1: Vermeerderingspiramide. Leg uit aan de hand van een figuur. Waarom wordt dit gebruikt en bij welke landbouwhuisdieren wordt het toegepast?

Vraag 2: Stel een vaderschapstest op voor honden. Leg stap voor stap uit hoe je te werk gaat.