Geschiedenis van de wetenschappen

Vakinfo

Een aangenaam 3 studiepunten vak dat wordt gegeven door Geert Vanpaemel. Misschien wel het fijnste examen van je hele bachelor. Mondeling met schriftelijke voorbereiding.

Examenvragen

vrijdag 21 juni 2019 (namiddag)

1. Wat is het 'Duitse model' en hoe werden de natuurwetenschappen geïntroduceerd aan de universiteiten?
2. Hoe werd het beeld van Galilei als hervormer verspreid?
3. Verklaar de opkomst van de wetenschap in Amerika na de eerste wereldoorlog.

vrijdag 21 juni 2019 (voormiddag)

1. Welke subculturen hebben de moderne wetenschappen ingeleid.
2. Hoe werd de statistiek gebruikt voor de vorming van een natiestaat?
3. Geef het de fasen van Basal + 1 punt van kritiek erop geven

maandag 11 juni 2018 (namiddag)

1. Wat was de invloed van Galileo Galilei op de natuurwetenschap? Leg uit.
2. In de 18e eeuw werd de natuurwetenschap gezien als 'nuttige' wetenschap. Op welke verschillende manieren was deze wetenschap 'nuttig'?
3. Wat is het verschil tussen Darwinisme en de leer van Darwin?

maandag 11 juni 2018 (voormiddag)

1. Galilei en Descartes kwamen voort uit de wiskundige subcultuur. Welke subculturen van wetenschap waren er nog in de zestiende eeuw? Op welk vlak verschilden ze onderling?
2. Leg uit hoe er in Frankrijk aan het einde van de achttiende eeuw een scheiding ontstond tussen populaire en officiële wetenschap (eigenlijk een synthese van heel het hoofdstuk)
3. Hoe werd de statistiek gebruikt voor de vorming van een natiestaat?

woensdag 28 juni 2017 (voormiddag)

1. In de vroegmoderne wetenschap (16e-17e eeuw) was er sprake van een visuele cultuur. Wat bedoelen we hiermee?
2. Tijdens de 18e eeuw ontstond zich een 'nuttige' wetenschap. Wat betekent dit?
3. Wat was de invloed van de Franse revolutie op de ontwikkeling van de natuurwetenschap?

dinsdag 27 juni 2017

1. Leg de verschillen uit tussen de volgende subculturen: humanisme, hermetisme en de wiskundige.
2. Aan het einde van de 18de eeuw vond er een breuk plaats tussen "academische" wetenschap en populaire wetenschap. Leg uit.
3. De theorie van Darwin werd vooral bekend gemaakt door Haeckel. Waarin verschillen Haeckel en Darwin zoal?

maandag 19 juni 2017

1. Waarom was er in de 16de eeuw zo weinig aandacht aan Copernicus zijn heliocentrisme?
2. Wat zijn de verschillen tussen Franse en Engelse Newtonianisme?
3. Wat voor veranderingen bracht het Duitse model aan de natuurwetenschappen?

maandag 13 juni 2016

1. Waarom werd het Cartesianisme bestempeld als gevaarlijk, en het Newtonianisme van iets later als veilig en progressief?
2. Redenen waarom de Franse wetenschap in de 19e Eeuw 'elitair' genoemd kan worden
3. Darwin werd in zijn tijd bekeken vanuit de destijds heersende overtuigingen. (= Invloed sociaal Darwinisme) Voorbeelden + leg uit.

woensdag 18 juni 2014

1. Wat was het belang van de wiskunde voor de wetenschappelijke revolutie, geef ook de achterliggende evoluties.
2. Conflict en Harmonie van het geloof en de wetenschap, leg uit
3. In de jaren '60 stond de wetenschap onder druk omwille van verschillende gebeurtenissen, welke? Geef ook de context.

vrijdag 16 juni 2014

1. Natuurfilosofie van Newton + invloed voor moderne wetenschap.
2. Bespreek de opkomst van de statistiek.
3. Twee culturen C.P. Snow + invloed na WOII.

vrijdag 14 juni 2014

1. Leg harmaniemodel tussen wetenschap en geloof uit. Geef een voorbeeld. Welke kritiek kan je hierop geven?
2. In de 19de eeuw onderging wetenschap een professionalisering. Leg uit. Verschil met wetenschap in de vroegmoderne tijd?
3. Na WOII nam het vertrouwen in de wetenschap af. Leg uit.

vrijdag 6 juni 2014 (voormiddag)

1. Geef de historische context van wiskunde als model van de nieuwe natuurwetenschap van de 17e eeuw.
2. Sociaal darwinisme. Wat betekent deze term en geef een voorbeeld.
3. Wat is het verband tussen kolonisatie en internationale verspreiding van wetenschap?

woensdag 26 juni 2013

1. Wat is de gemengde wiskunde? Bespreek het effect van deze wiskunde op de wetenschappelijke revolutie.
2. Duid het belang van statistiek voor de overheden van de 19de eeuw.
3. Leg het verband uit tussen kolonisatie en wetenschap in de periferie.

maandag 20 juni 2013

1. De huidige wetenschapsfilosofie wordt vaak omschreven als mechanisch. Leg uit wat dit inhoudt en waar dit vandaan komt. Geef ook de kritiek op dit wereldbeeld.
2. Statistiek is een voorbeeld van coproductie. Leg uit.
3. Leg uit hoe de wetenschapsbeleving verschilt tussen centrum en periferie.

maandag 10 juni 2013

1. Tijdens de Wetenschappelijke Revolutie werd de 'wiskunde' de nieuwe leidraad voor het beoefenen van natuurwetenschap. Beschrijf de achtergrond van deze ontwikkeling en de betekenis ervan.
2. De verhouding tussen wetenschap en geloof wordt soms beschreven in termen van conflict en soms in termen van harmonie. Geef argumenten voor beide opvattingen. Hoe wordt in de hedendaagse wetenschapsgeschiedenis over deze houding gedacht?
3. In de jaren zestig van vorige eeuw kwam wetenschap steeds meer onder druk te staan van de publieke opinie. Welke gebeurtenissen hebben dit proces versneld?

woensdag 20 juni 2012 (namiddag)

1. Wiskunde als kennismodel werd heel belangrijk. Leg uit hoe de wiskunde zo'n dominante positie heeft kunnen verwerven.
2. De huidige relatie tussen staat en wetenschap is heel complex en wordt beschreven als een coproductie. Leg uit en geef hier enkele voorbeelden van.
3. Sedert de jaren 60 is de druk op de wetenschap door het publiek enorm gestegen. Leg uit waarom er net dan zo'n versnelling in druktoename was.

maandag 11 juni 2012 (voormiddag)

1. De wetenschappelijk revolutie stelt dat het gaat van Copernicus -> Galilei -> Newton. Vertel meer over welke evoluties zo over het hoofd gezien worden.
2. Wetenschap en geloof stonden stonden zowel in harmonie als in conflict met elkaar. Geef voorbeelden en argumenten voor beide. Is dit nu nog zo?
3. De 2 culturen: leg uit en is het waar dat dit iets is typisch voor de <math>20^{ste}</math> eeuw?

maandag 10 juni 2012 (voormiddag)

1. Leg uit hoe de wiskunde een prominente rol begon te spelen binnen de wetenschap en geef de gevolgen
2. Geef het conflictmodel en het harmoniemodel tussen geloof en wetenschap en geef ook de huidige visie erop
3. In de jaren '60 kreeg de wetenschap rake klappen, waarom?

vrijdag 17 juni 2011 (voormiddag)

1. Wat betekent "hypotheses non fingo" bij Newton? Bespreek het belang hiervan in het kader van de wetenschappelijke revolutie.
2. Linnaeus en Buffon vertegenwoordigden twee verschillende typen van wetenschappers in de Verlichting. Leg uit.
3. Hoe komt het dat Mendels onderzoek bijna volledig werd genegeerd bij zijn publicatie in 1865, terwijl zijn theorie rond 1900 plots door verschillende wetenschappers tegelijk werd herontdekt?

woensdag 16 juni 2010 (namiddag)

1. Voor de wetenschappelijke revolute werden experimenten niet gezien als basis voor wetenschappelijke kennis. Welke argumenten werden hiervoor gegeven? Welke tegemoetkomingen deed men later?
2. Opkomst van de botanica: waarom was de theorie van Linnaeus zo populair? Welke kritiek werd er op deze theorie gegeven?
3. Geen enkele voorbeelden hoe nationalistische argumenten de standpunten van wetenschappers kon beïnvloeden. Hoe probeerde Einstein een brug te maken tussen de wetenschappers?

donderdag 25 juni 2009 (voormiddag)

1. In de 18e eeuw werd de natuurwetenschap sterk beïnvloed door de fysico-theologie. Geef hiervan één voorbeeld. Wat dit een positieve of negatieve invloed?
2. In de 19e eeuw stond de 'professionalisering' van de wetenschap centraal. Wat verstaat men hieronder? Geef een voorbeeld.
3. In de 20e eeuw stond de neutraliteit van de wetenschap onder zware druk. Geef enkele voorbeelden hiervan en toon aan hoe die spanningen zichtbaar waren in Einstein's werk en leven.

maandag 8 juni 2009 (namiddag)

1. Copernicus heeft grote invloed gehad tijdens de Wetenschappelijke Revolutie. Leg uit.
2. Tijdens de Verlichting (18de eeuw) lagen geloof en wetenschap heel dicht bij elkaar. Leg uit en geef hier een voorbeeld van.
3. Darwin en zijn evolutietheorie zorgden voor een ommekeer. Leg uit.

vrijdag 20 juni 2008 (voormiddag)

1. De wetenschappen in de 17de eeuw werden gekarakteriseerd door de "mechanisering van de wetenschappen". Descartes en Newton hebben daar op een verschillende manier aan bijgedragen. Leg uit waarin beide vormen verschillen.
2. De theorie van Darwin lokte sterke reactie uit zowel binnen als buiten de wetenschappen. Geef en bespreek enkele voorbeelden.
3. De nieuwe natuurkunde (relativiteitstheorie, kwantummechanica, kernfysica) van de 20ste eeuw speelden een rol in de internationalisering van de wetenschappen. Vooral Einstein was een personificatie van het verlangen naar wetenschappelijk intellectueel leiderschap van de wereld. leg uit aan de hand van enkele voorbeelden.

maandag 16 juni 2008 (voormiddag)

1. Buffon en Linnaeus probeerden beide planten en dieren te classificeren. Waarin verschilde hun aanpak en kader het geheel in de tijdsgeest van de Verlichting.
2. Chemisten en fysici geloofden eerst niet in het bestaan van atomen. Geef voor beide een voorbeeld waarom ze het niet geloofden.
3. Toon aan dat Darwin en Mendel buitenbeentjes waren van de moderne biologie.