Vergelijkende Ontwikkelingsbiologie

Vakinformatie

Vergelijkende ontwikkelingsbiologie behoort tot de opleiding Biologie en behoort tot de minoren biologie en verbreding (sinds 2018-2019). Het wordt gedoceerd door prof. E. Seuntjes. Het vak behandelt de ontwikkeling van verschillende embryo's van verschillende organismen (muis, kip, kikker en mens). Er worden practica sessies gegeven, met een eindexamen voor de quotering (5/20). Om te slagen voor het vak moet minstens de helft worden behaald op het practicumexamen, wanneer niet de helft behaald is moet ook het practicum examen opnieuw gemaakt worden tijdens de herexamens. Een paperopdracht met vragenlijst telt mee voor 1/20. Het theoretisch examen telt dus mee voor 14/20. --> Uitleg lijkt me wat verouderd, in 2024-205: Drie practicumopdrachten tellen elk voor 2 punten mee dus in totaal al 6/20. Eindexamen telt voor 14 punten mee en moet geslaagd zijn om in totaal te kunnen slagen.

Examenvragen juni

23/06/2025

1. Meerkeuzevragen: klievingsdelingen, grijze sikkel, BMP moleculaire pathway, Izumo/Juno, iets over neurale lijst migratie achter placode, en nog meer
2. Hoofdvraag: A) bespreek iPSC, wat zijn het, hoe bekom je ze,.. B) Hoe maak je een biefstuk uit iPSC C) Heb je hiervoor iPSC nodig of kan het ook met een ander type?
3. Onbekend experiment over neocortex ontwikkeling en PAx6: welk experiment is het, wat zie je op de verschillende figuren en wat wilt dit zeggen, welk ander experiment zou je kunnen doen?

24/06/2024

1. Meerkeuzevragen: fertilisatie, differentiatie, iPSC, lever en cardiaal mesoderm...
2. Hoofdvraag: bespreek de embryonale ontwikkeling en evolutie van de hersenschors (figuur is volledig gegeven + alle termen ook)
3. Onbekend experiment over angiogenese: welk experiment is het, wat zie je op de verschillende figuren en wat wilt dit zeggen, welk ander experiment zou je kunnen doen?

26/06/2023

1. holoblastische klieving, interkinetische nucleaire migratie, cadherine, reprogrammeren
2. Hoe wordt er verzekerd dat de bevruchting van de zee-egeleicel soort-specifiek gebeurt? Leg uit aan de hand van de verschillende stadia van de bevruchting.
3. Foto van het embryo met en zonder bloedvaten en de muis met VEGF en het angiogene front gekleurd. Wat zie je, benoem delen op de foto, wat kan je concluderen, waarvoor staat VEGF, stel een alternatief experiment voor en voorspel de resultaten.
4. (Alternatief ongezien experiment) LOSE-IT experiment van Dkk1, zelfde vragen als hierboven.

27/08/2022

1. Spermiogenese, angiogenese, meroblastische klieving, Organoïde
2. geef definitie van determinatie en inductie, geef twee transplantatie-experiment: eentje van determinatie en eentje van inductie (met tekening erbij), geef nog een voorbeeld vd cursus of practicum over inductie en determinatie.
3. gegeven foto van experimenten met en zonder cadherine expressie: uitleggen (les 5)

18/08/2022

1. midblastula transitie, contact inhibitie, hemangioblast, interkinetisch nucleaire migratie
2. Wat zijn iPS cellen, geef hoe ze aangemaakt worden en hun eigenschappen, geef 2 toepassingen in de geneeskunde.
3. Experiment met sox2 kleuring dat de invloed van BMP en zijn inhibitoren op de ontwikkeling van dorsaal weefsel geeft.

27/06/2022

1. Acrosoomreactie, holoblastische deling, iPS cellen, Smad
2. Epitheliale-mesenchymale transitie (EMT)
   1. Bespreek in detail wat er gebeurt bij EMT
   2. Bespreek 2 ontwikkelingsprocessen waarbij EMT optreedt (geef o.a. weefsel, proces, ...)
   3. Beargumenteren of EMT enkel belangrijk is tijdens de ontwikkeling
3. Experiment over Foxp4 mutant bij de hartontwikkeling (enkel afbeelding gegeven)
   1. Bespreek kort waar in de cursus dit experiment thuishoort en wat de beste onderzoeksvraag is voor dit experiment
   2. Bespreek wat de onderzoekers deden en wat de resultaten waren
   3. Bespreek wat de onderzoekers konden concluderen uit dit experiment
   4. Geef zelf nog een ander experiment om Foxp4 te onderzoeken en welke resultaten je hierbij verwacht (find it, lose it, move it matrix werd gegeven)

05/06/2021

1. Resact, reprogrammeren, inside-out laminatie, vasculogenese
2. Klieving bij een kikker en een mens en dan de blastula tekenen en de verschillende structuren aanduiden. Bij welke van de twee blastula is de dorso-ventale as al bepaald en hoe weet je dit? Hoe weet je dat dit bij de andere blastula niet zo is?
3. Experiment van septumvorming van het hart uit de neurale lijst.

24/06/2020

1. lineage tracing, resact, meroblastische klieving, contact inhibitie
2. Wat zijn iPS cellen, geef hoe ze aangemaakt worden en hun eigenschappen, geef 2 toepassingen in de geneeskunde.
3. Experiment van nierontwikkeling met GDNF en eentje met Ret uitleggen. Bedenk een gepaste onderzoeksvraag voor beide experimenten. Geef een overkoepelende term voor de experimenten. Bespreek de conclusie van beide experimenten. Bedenk een mogelijk experiment om de moleculen verder te onderzoeken.
4. Practicum (wegens corona)
   1. Een foto van een eicel, is dit meiose I of II? Waarom?
   2. Rangschik de volgende coupes van anterieur naar posterieur.
   3. Duid aan oogblaasje, telencephalon, kieuwboog op de foto.
   4. Planaria experiment

19/06/2020

1. grijze sikkel, birthdating, angiogenese, smad eiwitten
2. tekening regeneratie poot van salamander, experiment nAG
3. soort specifiteit in zee-egels
   1. acrosoomreactie geven
   2. polyspermie vermijden bij zee-egel
4. practicum
   1. foto's van blastula in juiste volgorde zetten
   2. lijn aanduiden op embryo hoe snede was gedaan
   3. doorsnedes linken aan afbeeldingen en transversaal, sagitaal, coronaal (hihi)
   4. planaria-experiment

15/06/2020

1. neoblast, cadherines, radiale migratie en midblastula transitie
2. afbeelding nierontwikkeling: leg proces uit van nierontwikkeling en zeg bij welk stadia deze afbeelding hoort. Leg elke stap afbeelding uit in 1 zin. Welke factor is hierbij belangrijk. Stap D-E afbeelding welk proces gebeurt hier (MET) ook het omgekeerde gebeurt in de ontwikkeling, hoe noemt dit en geef een voorbeeld (EMT)
3. 2 experimenten blastopore lip: afbeelding 11.13 B) en 11.14 leg elke experiment uit en wat zijn gelijkenissen en verschillen. Hoe noemt het stukje dat getransplanteerd wordt in 11.14, wat zijn de kenmerken? Hoe noemt gelijkaardige structuur bij de kip? Geef een experimentele setup om 2 gelijkende aparte tweeling te krijgen bij muis een geen siamese tweeling, wat is hierbij belangrijk?
4. Practicum (op examen door corona)
   1. Foto eicel met 1e en 2e poollichaampje al --> is dit meiose I of II? waarom?
   2. Duid amnion en dooierzak aan op foto
   3. sagittale snede: zeggen welk fase van de ontwikkeling die was en 2 structuren aanduiden die daar op wezen.
   4. Planaria experiment

01/07/2019 NM

1. fate map, organoïde, vasculogenese
2. Bespreek hoe de regeneratie van een platworm die in 7 gelijke stukken gesneden is gebeurd.
3. ontwikkeling van een kikker. Bespreek figuur (handboek) 11.2: corticale rotatie (termen worden weggelaten) + wat gebeurt er als de klievingsdeling via de rode lijn gebeurd (antwoord: geen ' gray crescent' zie experiment van Spemann)
4. ZEB2 is belangrijk voor EMT. Een defect in dit gen leidt tot intellectuele achterstand, Hirschsprung's disease, hartafwijkingen, puntige kin, lang voorhoofd. Leg uit hoe het defect in ZEB2 dit veroorzaakt. Bijvraag: Lose it experiment uitwerken --> eerst de plaats van ZEB2 expressie achterhalen, hoe kan je dit specifiek op deze plaats verwijderen (zoals lineage trace)

21/06/2019 NM

1. Compactie, Smad, hemangioblast
2. Leg alle facetten uit van de ontwikkeling van de nier (figuur gegeven van ureterknop en mesenchym tot nier).
3. Figuur gegeven van stamcelniche van V-SVZ van de hersenen. Wat zijn de kenmerken van een stamcelniche? Welke type stamcellen zien we hier? (antwoord is adult). Kunnen deze stamcellen bloed aanmaken of niet. Zo ja, wat is het proces. Zo niet, waarom niet en wat moet je doen om dat toch mogelijk te maken? (Antwoord, nee want deze stamcellen zijn niet pluripotent. Je kan het toch doen dankzij reprogramming (iPSC) en dus epigenetica.)
4. Experiment bij Hydra toont aan dat transplantatie hypostoom ervoor zorgt dat ook de omgeving verandert. Wat voor iets is de hypostoom dan? Welk gelijkaardig experiment hebben ze ook gedaan bij amfibieën? Leg uit.

17/06/2019 VM

1. Epibolie, capacitatie, morfogen
2. De hele ontwikkeling van de hersenschors uitleggen + legende aanvullen op algemeen schema.
3. Experiment amputatie salamander en nAG uitleggen.
4. Op welke drie organen hebben de mesenchymale cellen van het hart een invloed tijdens de ontwikkeling van het embryo.

14/06/2019 NM

1. Meroblastische klieving, spermiogenese, pluripotent
2. Leg de eigenschappen van een organizer uit aan de hand van de experimenten van Spemann en Manngolg.
3. Experiment bij nierontwikkeling, wat hebben Ret en GNDF met de nierontwikkeling te maken?
4. Wat zijn de mogelijke moleculaire en morfologische eigenschappen van anencephalie (het ontbreken van hersenen).

11/06/2019 NM

1. Termen: Resact, angiogenese, neoblasten.
2. Leg de gastrulatie bij de kip uit en vergelijk met de mens.
3. Leg inducer en competentie uit adhv de oogontwikkeling en onderstaand experiment (dat waarbij ze optische vesikel wegnamen en transplanteerde). (oogontwikkeling moet niet volledig worden uitgetekend, gewoon algemeen).
4. Wat is het verschil tussen een eeneiïge en Siamese tweeling? Leg dit uit adhv de ontstaansmechanismen.

11/06/2019 VM

1. Termen: morphallaxis, pronefros, midblastula transitie.
2. Hoe zorgt de zee-egel voor soort-specifieke fertilisatie?
3. Experiment BMP en medial hinge point, neurulatie en BMP signaling uitleggen.
4. Experiment Gurdon + vervolg experiment ivm iPS. Wat is het verband tussen de 2, leg beide experimenten uit, wat zijn toepassingen van iPS?